Duyuru

Anahtar kelimeler: psikoloji eğitim yapayzeka akademik hepsi̇

Yapay zekâ artık akademik çalışmanın kenarında duran bir merak konusu değil; literatürü tarama, taslak çıkarma ve metni gözden geçirme biçimimizi doğrudan değiştiriyor. Ancak aynı araçlar, doğru kurulmadığında var olmayan kaynaklar üretiyor, yüzeysel özetler çıkarıyor ve araştırmacıyı yanlış bir güven duygusuna sürüklüyor.

Bu iki saatlik uygulamalı eğitimde, yapay zekâyı akademik üretimin hangi aşamasında, nasıl ve hangi kontrollerle kullanacağınızı baştan sona kuruyoruz. Anlatım değil, ekran paylaşımıyla canlı uygulama: araçlar açılıyor, sorular yazılıyor, taslaklar birlikte çıkarılıyor, çıktılar birlikte doğrulanıyor.

Eğitimin sonunda elinizde bir bilgi listesi değil, kendi alanınıza göre yapılandırılmış bir çalışma düzeni olacak: literatürü tarayan, derleme ve tartışma taslağı çıkaran, kaynakçanızı denetleyen ve makalenizi göndermeden önce ona hakem gözüyle bakan bir sistem.

Eğitim sonunda neyi yapabilir hâle geleceksiniz;

• Bir konunun literatürünü saatler yerine dakikalar içinde, kanıt gücünü de görerek tarayabileceksiniz — Consensus, Scite AI ve tamamlayıcı araçlarla.
• Kendi akademik asistanınızı sıfırdan kurabileceksiniz: alanınıza ve yazım tarzınıza göre yapılandırılmış bir akademik dizayn botu, kalıcı bir Claude projesi ve literatür veri tabanlarına bağlanan connector'lar.
• Derleme, giriş ve tartışma bölümü taslaklarınızı kontrollü bir yazım akışıyla üretebileceksiniz.
• Uydurma atıfları ve yanlış künyeleri yakalayabileceksiniz: kaynakça gerçeklik kontrolü.
• Makalenizi dergiye göndermeden önce kendinize hakemlik yapabilecek, muhtemel hakem eleştirilerini önceden görebileceksiniz.

Program

1. Oturum · 20:00 – 20:55 — Literatür Taraması ve Kendi Akademik Botunuz

• Akademik çalışmada yapay zekâ: ne yapar, ne yapamaz — kullanım sınırları, hata türleri ve etik çerçeve
• Literatür tarama araçları: Consensus ve Scite AI — soru kurma, kanıt gücünü okuma, destekleyen ve çelişen atıfları ayırt etme
• Akademik dizayn botu oluşturma: kendi alanınıza ve yazım tarzınıza göre talimat seti yazma
• Claude'da proje kurma: kendi makalelerinizi yükleyip kalıcı bir çalışma alanı yaratma
• Connector'lar: yapay zekâyı literatür veri tabanlarına doğrudan bağlama, aramadan yazıma tek akışta çalışma

Ara · 20:55 – 21:10

2. Oturum · 21:10 – 22:00 — Uygulama: Derlemeden Hakemliğe

• Güncel bir derleme taslağının canlı olarak çıkarılması: konu seçiminden başlık yapısına, adım adım
• Araştırma dizaynı oluşturma: soru, yöntem ve örneklem kurgusunu yapay zekâyla sınama
• Giriş ve tartışma bölümü taslağı yazımı: literatürle bağ kuran, atıfa dayalı paragraflar
• Kendi makaleniz için kendinize hakemlik: gönderim öncesi eleştirel hakem raporu üretme örneği
• Kaynakça gerçeklik kontrolü: var olmayan atıfları ve yanlış künyeleri tek tek doğrulama

Etik çerçeve

Bu eğitim, yapay zekâyı akademik üretimin yerine geçiren değil, araştırmacının denetiminde tutan bir kullanım anlayışını esas alır. Program boyunca her uygulama, YÖK'ün Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber (7 Mayıs 2024) ve TÜBİTAK'ın Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi (v04, Ocak 2026) ilkeleri çerçevesinde ele alınır.

Amaç korkutmak değil, üç ayrı alanı birbirine karıştırmamaktır: (1) kendi akademik metninizde yapay zekâ kullanımı, (2) TÜBİTAK başvuru ve değerlendirme süreçlerine özgü kurallar, (3) hakemi olduğunuz üçüncü taraf materyalinin yapay zekâya yüklenmesi. Bu üçünün kuralları farklıdır ve karıştırıldığında hem gereksiz çekingenlik hem de ciddi ihlal doğar.

Eğitimde açıkça konuşulacak sınırlar

• Yapay zekâ yazar olamaz. YÖK rehberi: "ÜYZ, bir çalışmanın nihai halinin sorumluluğunu bir araştırmacı gibi alamayacağı için, bilimsel çalışmalarda yazar olarak yer alamaz."
• Kullanım beyan edilmek zorundadır. YÖK rehberi, üretken yapay zekâ kullanılan bölümlerin yöntem kısmında açıklanmasını gerekli kılar; kullanımı bildirmemek etik ihlal listesinde yer alır.
• Uydurma kaynak ciddi bir ihlaldir. TÜBİTAK rehberi sahte/yanıltıcı referans üretmeyi "Uydurma" ve "Çarpıtma" kapsamında sayar; TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği'nde uydurmanın yaptırımı beş yıla kadar destek verilmemesidir. ÜAK Yayın Etiği Yönergesi'nde aynı fiil "sahtecilik" olarak doçentlik başvurusunun iptaliyle sonuçlanabilir. Eğitimdeki kaynakça gerçeklik kontrolü doğrudan bu riski hedefler.
• Hakemi olduğunuz bir makaleyi yapay zekâya yükleyemezsiniz. TÜBİTAK rehberi değerlendiriciler için bunu "kesinlikle yasak" sayar ve gizlilik yükümlülüğünün ihlali olarak tanımlar. Elsevier, Wiley, Taylor & Francis ve NIH da hakemlerin müsvedde yüklemesini yasaklar. Eğitimdeki "kendinize hakemlik" uygulaması yalnızca kendi metniniz üzerinde yapılır; başkasının değerlendirmesini üstlendiğiniz metinler bu akışın dışındadır.
• Sorumluluk devredilemez. TÜBİTAK rehberi: "ÜYZ kullanılmış olması bu sorumluluğu azaltmaz, ortadan kaldırmaz veya devretmez."

Kimler katılmalı

• Akademisyenler ve akademik yayın üretmek isteyen uzmanlar
• Doktora ve tıpta/psikolojide uzmanlık öğrencileri
• Tez yazan hekim, psikolog ve psikolojik danışmanlar
• Araştırma yürüten ya da yürütmeyi planlayan klinisyenler
• Derleme, olgu sunumu veya araştırma makalesi yazma sürecinde tıkanan herkes

Ön koşul yoktur; yapay zekâ araçlarını hiç kullanmamış olanlar da takip edebilir. Eğitimi kendi bilgisayarınızın başında, araçları eş zamanlı açarak izlemeniz önerilir.

Katılım koşulları

• Eğitim Zoom üzerinden canlı yapılır; bağlantı, eğitimden önce e-posta ile paylaşılır.
• Eğitim kaydı, eğitim sonrasında katılımcılarla paylaşılır; canlı katılamayanlar kayıttan izleyebilir.
• Eğitim sonunda Terapi Bilimleri Akademisi katılım sertifikası verilir.
• Kontenjan sınırlıdır; kayıtlar kontenjan dolduğunda kapatılır.